Pianist en documentairmaker K Wieringa bezocht vorige week een Death metal-concert in Teheran. Bezoekers die meezongen of dansten op de muziek, werden meteen afgevoerd.
Muziek is gevaarlijk . Vorige week gaf ik concerten op het belangrijkste festival in Teheran, het internationale Fadrj Muziekestival. De mogelijkhedenvoor het beluisteren van muziek inhet openbaar zijn niet groot. Voor de dirctie van het festival is het laveren tussen de vele regels. Alleen het uitvoeren van 'religieuze muziek' lijkt nog toegestaan. Vandaar dat ik de middag voor mijn eerste concert ontboden werd bij de festivaldirectie. Iedereen moest voorspelen voor een morele/islamitische commissie. Ik speelde pianowerken van Franz Liszt en expres een Duiveldans van de Nederlandsecomponist Simeon ten Holt. Er werd goedkeurend geknikt. Ik was geenspion, besloten ze , en ik kreeg officiele toestemming om op het festival op te treden.
Waarom word muziek als gevaarlijk gezien? De regels voor theater zijn in Iran veel minder strak. Misschien is het omdat in de koran wel over het gevaar van muziek, maar niet over dat van theater wordt gesproken.
Een dag later, 19 januari, word ik door studenten uitgenodigd voor een death metal concert in de Ferdorsi Zaal vande Universiteit van Teheran.Death metal: een groter contrast met het religieuze Iran is bijn a niet denkbaar.
Ik neem plaats op het balkon van een zaal waar zo'n 350 studenten gespannen afwachten wat komen gaat. De meesten zijn gekleed in death metal stijl:zwart,lange haren,kistjes,oorbellen en kruisen als ketting. Ongeveer 1 op de 10 is vrouw. Zij dragen de verplichte hoofddoek(zwart).
Als de Iraaanse SDS-band het podium betreedt en begint te spelen, blijkt dat op de helft van het geluidsvolume te zijn dat bij dit soort muziek in het westen gebruikelijk is.
En er zijn meer verschillen: normaal zouden er door de groep teksten worden gezongen als 'we love death', maar dat is door de autoriteiten in Iran niet toegestaan. De 4 musici spelen louter instrumentaal en blijven stokstijf staan. Het publike prevelt de teksten.
Iedereen moet op zijn stoelen blijven zitten, zo stil mogelijk. Er is een ordedienst van de groep zelf aanwezig. Ook is er politie in burger, om in te kunnen grijpen. dat gebeurt, als in het midden van de zaal studenten bescheiden headbang-bewegingengaan maken. Direct worden ze door de geheime politie afgevoerd.
Het is pijnlijk te zien dat de jongeren willen bewegen op deze muziek - daar is die toch voor gemaakt- maar ze zitten vastgeklonken aan hun stoel. Dramatische beelden levert dat op, elk lichaamsdeel dat een paar centimeter kan bewegen wordt gebruikt.
Het meest absurde is wel dat de musici niet mogen zingen, dus prevelt het publiek "death"en "we hate you". De enkeling die toch aandurft "love to death"te zingen , wordt direct door de geheime politie verwijderd.
De sfeer wordt grimmiger. Politie en ordedienst moeten steeds vaker ingrijpen. Vooral achterin de zaal laten de studenten zich toch meevoeren met de muzieken gaan staan, maken voorzichtige dansbewegingen. De politie kijkt in paniek toe. Er wordt driftig overlegd. De geheime politie - snelle jongens met lange jassen-loopt het podium op en eist dat de band stopt met spelen.
Na een korte uitleg van d ebandleider verlaat de band, onder luid protest van het publiek, het podium. Ze hebben ongeveer 40 minuten gespeeld. De sfeer is nu zee grimmig. Er wordt geschreeuwd: "Fascisten"en "Dood aan het Regime".
Bij het verlaten van het pand schopt een student vlak voor mij met zijn kistje door de glazen toegangsdeur.Een geweldige klap volgt.
Enkele studenten komen naar mij toe, maken het death metal gebaar, pink en wijsvinger omhoog , en smeken bijna huilend om deze gebeurtenis aan de buitenwereld bekend te maken.
Op dezelfde universiteit in Teheran is 4 jaar geleden het studentenprotest begonnen. Dat heeft uiteindelijk geleid tot de hervormingen die de afgelopen jaren in Iran hebben plaatsgevonden. Onder het nieuwe regime van Mohammed Ahmadinejad lijkt er opnieuw een rol voor de universiteit weggelegd.
Wesite death metal band
www.sds-band.comWat ben ik toch blij om hier me gang te kunnen gaan op concerten en festivals.
Met dank aan de schrijver van dit verhaal in het NRC handelsblad van 27 januari 2006